Zuid en Centraal Europa: Oorsprong Europese wijn

Als we vandaag kijken naar de Europese wijn, is natuurlijk Frankrijk het referentie land. Maar als we terugkijken in de geschiedenis, is Frankrijk niet de oorsprong van wijn in Europa. Uiteraard weten we allemaal dat de Romeinen (Italië dus) de wijn over heel Europa hebben verspreid. Hierdoor ontstond de Zuid-Europese wijncultuur. Maar ook de kerk speelde een belangrijke rol. Enerzijds was zij het die wijn nodig had voor de religieuze rituelen, maar de grote kloostergemeenschappen, oa. de Cisterciënzers, hebben eigenlijk het (Noord) Europese wijngebied uitgetekend… Zij hebben de voorganger van wat we nu appellatie noemen gecreëerd. Bourgogne en Duitsland zijn hier de typische voorbeelden. Talloze kloosters bezitten zelfs vandaag nog de beste wijngaarden. De term “clos”, wat staat voor ommuurde wijngaard, is daar ontstaan. In eerste instantie om de dure druiven te beschermen tegen diefstal… Nadien stelde men vast dat er vaak een microklimaat ontstond. Hieronder vind je een mooie presentatie van de huidige ‘populaire’ wijnregio’s. Je ziet dat we vandaag vooral Frankrijk, Spanje en Duitsland als centrum zien. Ook de belangrijkheid van de druif valt toch op.

Centraal-Europa, ooit was dit het Oostenrijks-Hongaarse rijk. En het bezat heel wat Europese topregio’s. Immens groot, met niet alleen Oostenrijk en Hongarije, maar ook landen die algemeen gezien worden als de ‘oorsprong’ van wijn in Europa. En toch, in het overzicht hierboven zijn uitzonderlijk weinig regio’s aangeduid. En dat is jammer. Vele druivensoorten en wijn technieken komen uiteindelijk uit Centraal-Europa. Denk maar aan Amfora, de stenen kruiken die gebruikt werden om wijn te laten rijpen. We hadden immers nog geen eiken vaten. Dat Amfora opnieuw aan belang inwint, vooral in Centraal-Europa, is verrassend en gaat ongetwijfeld een mooie toekomst tegemoet. Om aan te tonen dat Centraal Europa wel degelijk een groot(s) wijngebied is, een detail kaart hieronder.

 

Italië

Je ziet in bovenstaande Europese kaart dat Italië terecht de meeste gekende wijnregio’s heeft. Gaande van Valpolicella, over Chianti tot Marsala (Sicilië). Regio’s die niet alleen mooie wijnen maken, maar tevens wijnstijlen gedefinieerd hebben. Italië kent meer dan 400 druivensoorten en talloze wijnstijlen (Chianti, Recioto, Ripasso, Amarone, Vin Santo…)

(Lees onze blogs over Piemonte, Veneto en Toscane)

Spanje

Een mengelmoes van culturen. Historisch heeft het zowel van Romeinen, Moren als Katholieken belangrijke invloed gehad. De wijnstijlen zijn dan ook zeer divers. Schuimwijn, wit en rood. Zoet en droog. Alles kan en moet. Noord Spanje heeft ten tijde van de phylloxera (druifluis ziekte) decennialang onder sterke invloed van Bordeaux gestaan, wat in Noord Spanje (Rioja, Priorat) duidelijk in stijl en productietechniek te proeven is.

Oostenrijk

Opnieuw, en terecht, sinds de jaren negentig van vorige eeuw een top-wijn-land. Noordelijk gelegen, en daardoor belangrijk voor witte, frisse wijnen. Zeer technologisch vooruitstrevend, met technieken uit Frankrijk, maar even goed uit de nieuwe wereld (Australië, Amerika…). Drie grote wijngebieden: Donau (omgeving Wenen), Sud-Steiermark (tegen Hongarije) en Burgenland (onder Wenen). Lees onze blog over Oostenrijk.

Hongarije, Slovenië & Kroatië, Tsjechië

Centraal Europe… Vandaag onbekend, vooral omdat het communisme heel de wijn-business voor een zeer lange periode heeft stilgelegd. Ooit was Hongarije voor Europa het stuwende land, met vele inheemse druiven en een wetgeving die op kwaliteit gefocust was. Tijd, dat we dit opnieuw ontdekken: Tokaj (zoet wit), Eger (fantastisch intens rood), Kekfrankos (=Blaufrankisch in Oostenrijk)…

Tsjechië is meer een nieuw wereldland dan een ‘oud’ Europees wijnland. Slechts enkele tientallen jaren is men professioneel met wijn bezig. Een land, dat zijn wijntoekomst nog moet maken.
De West-Balkan met oa. Slovenië en Kroatië ligt aan de Adriatische zee. Volledig te vergelijken met Italië op gebied van klimaat, terroir-variëteit en druiven. Als de lokale politiek het wil, heeft deze regio een zeer mooie wijn-toekomst. Lees ook onze blog over Oranje wijnen.

Meer info

(De afbeelding bij het artikel: Public Domain Map by Anonymous circa 1570 via Wikimedia)