Belgische wijnen zijn top!

Het bewijs is de opgang die Belgische wijnen de laatste jaren kennen, zowel in binnenland als buiten onze landsgrenzen. We zijn een klein wijnland met een 250 ha (commerciële) wijngaard. En een jaarlijkse productie van een 550.000 liter wijn. Hiervan is een kleine 40% schuimwijn en witte wijn neemt eveneens 40%. Ons koel klimaat is ideaal voor witte druiven/wijn. Een kleine 20% is voor rode wijn en de rosé productie is verwaarloosbaar. België kent een grote hoeveelheid wijnhobbyisten, die hun wijn aan vrienden of kennissen verkopen, maar geen echte commerciële doelstelling hebben. In deze blog praten we echter over de commerciële domeinen, de “grote” jongens. Alhoewel, groot is relatief; Velen van onze wijnproducenten zijn elk jaar op enkele maanden “uitverkocht”.

belgium_wine_regions (2)Sinds 1997 bestaat er in België een wettelijk kader voor de “Kwaliteitswijn met Gecontroleerde Oorsprongsbenaming”, geïnspireerd op het Franse AOC model.

  • Beschermde Oorsprong Benaming (BOB): De hoogste kwaliteit, het equivalent van de AOC/AOP in Frankrijk. Elke appellatie definieert welke druiven er gebruikt mogen worden, de maximale opbrengst in hectoliter per hectare alsook het minimale alcohol percentage. Deze parameters kunnen verschillen van regio tot regio. Er zijn vier geografische BOB appellaties: Hageland, Haspengouw, Heuvelland en Côtes de Sambre et Meuse. Daarnaast zijn er twee BOB die schuimwijnen omvatten: Vlaamse mousserende kwaliteitswijn en Vin mousseux de qualité de Wallonie/Crémant de Wallonie.
  • Het tweede niveau is Beschermde Geografische Aanduiding (BGA): Dit is vergelijkbaar met de Vin De Pays of IGP in Frankijk. Daar vallen onder: Vlaamse Landwijn en Vin de pays des jardins de Wallonie.

Waarom is België een mooi wijnland?

Belangrijk in dit kader is dat de klimaatopwarming ons wat helpt. België ligt aan de noordelijke grens om wijngaarden te planten, want (wijn)druiven hebben minimaal een gemiddelde temperatuur van 10°C nodig. Uiteraard zijn ook de ondergronden en “terroirs” belangrijk. En we hebben, zoals Frankrijk, in bepaalde regio’s uitstekende ondergronden. De kennis van onze wijnmakers neemt ook snel toe, zodat ze de juiste druiven kunnen planten op de juiste gronden, een evolutie die pakweg een dikke 10 jaar bezig is. En “last but not least” de passie, kennis en inzet van de Belgische wijnboer. Deze is ongekend groot en maakt dat we een aantal tophuizen rijk zijn, die ook internationaal grote roem kennen. We kunnen ongetwijfeld nog evolueren, maar we mogen niet te bescheiden zijn: België mag zich echt een lekker en passioneel wijnland noemen.

Druiven… lokaal, maar geinspireerd door Noord Frankrijk en Duitsland

Uiteraard vinden we internationale druiven als Chardonnay en Pinot Noir. Maar in België zijn er ook lokale druiven, zoals Acolon, Johanniter of Regent. Een moeilijke keuze. De lokale druiven zijn meer beschermd tegen lokale ziektes en schimmels, maar hun smaak- en aromapallet kan verschillen van wat we uit Frankrijk gewoon zijn. Het zou ons te ver leiden, wellicht in een volgende blog.

Volg onze avondsessie over Belgische wijnen.

De belangrijkste regio’s…

Hageland (BOB)

JOHANNITER-2014Het Hageland is een prachtige heuvelachtige streek in Vlaams Brabant tussen Leuven, Aarschot, Diest en Tienen, waar verscheidene land- en tuinbouw activiteiten zijn. Het is één van de eerste echte wijnstreken in België, met een zand-ijzer ondergrond en glooiende heuvels. Het Hageland kent heel wat wijnboeren. De uitdaging is echter de grootte van de wijnproducenten. Ze zijn allemaal zeer klein, wat maakt dat het moeilijk is om echt naam te maken. Persoonlijk denk ik dat het beter zou zijn mochten een aantal domeinen samensmelten.

Zeker te proeven:

  • Kluisberg (Bekkevoort, Diest)
  • Domein Tempelberg (Lubbeek)
  • Hageling (Tienen)

 

Haspengouw & Maasvallei (BOB)

DSCN1025 (2)Deze regio is gelegen in het noordoosten van Limburg startend vanaf Hasselt, Sint-Truiden, Herk-de-Stad tot aan de Nederlandse grens. De grond is leem en mergel op een kalkhoudende ondergrond. De wijngaarden liggen relatief verspreid, dus lokale verschillen zijn belangrijk.

Zeker te proeven:

  • Clos d’Opleeuw (Gors-Opleeuw). Peter Colemont slaagt erin met één wijn, zijn Chardonnay, op één hectare de wereldpers te halen. Jancis Robinson, de wijngoeroe van het moment, heeft deze wijn vergeleken met de top Bourgogne “Puligny-Montrachet”… Een groter complement bestaat niet. Uiteraard verkrijgbaar in enkele sterrenstaurants, elke echte wijnliefhebber moet deze geproefd hebben.
  • Domein Aldeneyck (Maaseik, Aldeneik). In de mooie Maasvallei is het leuk toeven. Aldeneik is als dorp ook vanuit toeristisch en gastronomisch opzicht een must voor elke Belg. Domein Aldeneyck start met een strakke frisse Pinot Blanc, maar hun Pinot Gris Barrique, inderdaad een Pinot Gris met houtrijping, is verrassend lekker en ongewoon voor onze klassieke Franse wijnsmaken. Moet je proberen! Hun grootste parel is de onwaarschijnlijk lekkere Pinot Noir Barrique, kracht en finesse met tevens een mooie balans tussen fruit en hout. (Strikt genomen ligt Aldeneyck in de BGA Vlaamse Landwijn en zal wellicht in de toekomst behoren tot de nieuwe BOB Maasvallei)
  • Pietershof (Voerstreek, Teuven)… Ja, hier kan ik met hetzelfde starten. Toerisme en gastronomie, uiteraard ook geldig voor de Voerstreek. Pietershof heeft de wijngaard met het mooiste uitzicht van België. De focus vandaag is witte wijnen: een aromatische, frisse en plezierige Pinot Blanc, een fruitige Pinot Gris met minerale toets en een gedistingeerde Chardonnay, die wat houtrijping krijgt. Er wordt ook gespeeld met rosé… Naast wijn doen ze toerisme en event activiteiten. (Strikt genomen geldt ook hier dat Voeren deel uitmaakt van Vlaamse Landwijn.)

 

Heuvelland (BOB)

In het Heuvelland spreken we van… bergen… tot 120m hoog. De wijngaarden bevinden zich op de steile flanken van de Monteberg, Kemmelberg, Vidaigneberg, Rodeberg en Zwarteberg. De bergen staan redelijk geïsoleerd in het landschap, wat betekent dat ze invloed hebben op weer en wind. De grond is een afwisseling van zand en klei op een ijzerhoudende ondergrond.

Zeker te proeven:

  • Entre deux monts (Heuvelland). Wellicht het bekendste wijndomein van het Heuvelland. Maken verschillende schuimwijnen en daarnaast een Pinot Gris, die al heel wat prijzen wegkaapte en een Chardonnay met beperkte houtrijping.

 

Côtes de Sambre et Meuse (BOB)

De wijngaarden staan in de valleien rond Samber en Maas. De steile oeverhellingen en de warmte, die de rivieren afgeven, zijn ideaal voor wijngaarden. De grond bestaat uit een ondiepe klei of leem laag met een ondergrond van kalk, zand of leisteen. Franser dan hier kan het niet zijn in België… en heel mooi om te bezoeken met de boot.

Zeker te proeven:

  • Château Bon Baron (Dinant). Eén van grootste en bekendste domeinen in België en heeft zowel Belgische als internationale prijzen gewonnen. Voor wit zijn de Pinot Gris, Auxerrois en Chardonnay mooie voorbeelden; Voor rood zijn er de Acolon (lokale druif), de Pinot Noir en de Cabernet de sterhouders. Alle wijnen zijn mono-cépages en Chateau Bon Baron wijnen tonen intensiteit en kracht. Hun website is beperkt, maar een bezoek aan het domein, na afspraak, maakt dit ruimschoots goed.
  • Domaine du Chenoy (Namen). Atypisch domein, dat zijn wijnen baseert op onbekende druivenrassen. Echter deze druiven zijn ideaal voor ons (vochtig) klimaat en bestand tegen schimmels en ziektes. Deze wijnen proeven is een ware ontdekkingsreis.

 

De Vlaamse landwijn en Vin de Pays de Wallonie (BGA)

Omvat de twee gewesten en wordt gebruikt door de wijnmaker, die buiten een BOB ligt, ofwel omdat de wijnmaker andere druiven wenst te gebruiken of een hogere opbrengst per hectare behaalt. BGA betekent niet noodzakelijk mindere kwaliteit. Het hangt af van de wijnboer…

 

Schuimwijnen (BOB)

Voor schuimwijnen (en Crémants) is er per gewest een afzonderlijke BOB. Doelstelling is de kwaliteit van de Belgische schuimwijn te benadrukken. Echter met benamingen als Vlaamse mousserende kwaliteitswijn of Vin mousseux de qualité de Wallonie… lijkt me dat moeilijk. Wellicht doen we beter zoals Luxemburg met het volgen van de “Crémant” piste. Wallonië doet dit deels met Crémant de Wallonie, Een naam die toch wel wat gekend is… Enfin, hier is zeker nog wat marketing werk aan de winkel. Interessant is dat de streek ten zuiden van Mons kalkrijke grond heeft en er zijn dan ook twee domeinen, met reputatie, actief.

Zeker te proeven:

  • DSCN1129 (2)Domeinen die enkel schuimwijn maken; 100% focus.
    • Ruffus (Mons) – Behoort zonder twijfel tot de top van de Belgische schuimwijn, met veel aandacht voor Chardonnay.
    • Chardonnay Meerdael (Leuven) – Zette de Belgische schuimwijn op de wereldkaart. Zeer mooie, toegankelijke schuimwijn die met Champagne kan concurreren.
    • Chant d’Eole (Mons) – Jong domein (2013), met Champagne roots. De verwachtingen zijn immens. Dit domein moet je zeker volgen.
    • Schorpion (Hasselt-Tongeren) – kleine wijngaard. Maakt mooie schuimwijnen, door velen geliefd.
  • Mooie schuimwijnen van domeinen die ook andere wijnen maken…
    • Genoels-Elderen (Riemst, Limburg) – Het grootste wijndomein van België. Met millésime schuimwijnen met jaren rijping. Tevens zeer uitgebreide mogelijkheden tot rondleiding en proeven ter plaatse.
    • Entre deux monts (Heuvelland) – Bacquaert Brut heeft verscheidene prijzen gewonnen
    • Domein Aldeneyck (Maaseik, Aldeneik) – Pinot Brut, een Blanc de Blancs zonder Chardonnay!
    • Domaine du Chenoy (Namen) – Perle de Wallonie, proef de “Waalse parels”.

Uiteraard zijn er talloze prachtige wijndomeinen in België die we niet vermeld hebben… Proef ook deze vele anderen.

Volg onze wijncursus Belgische wijnen.

Aanvullende informatie vindt u eveneens op volgende sites:

  • Belgische wijnbouwers vzw.
  • Wijnbouw Vlaanderen (overheid).
  • www.belgianwines.com – online winkel & info
  • Oeno Belgium – veel informatie en on-line winkel
  • De wijnronde – gestart als wijnronde van Vlaanderen, nu omgetoverd tot wijnronde van België. Jaarlijks event, dit jaar staat op 21 mei de regio Côtes de Sambre et Meuse in de kijker.
  • Boeken: Wijnbouwers in België (Dirk De Mesmaeker, zie foto hoofding pagina) en Wijn van eigen bodem (Peter Doomen)

Amai, heel wat informatie, tijd voor een goed glas Belgische wijn. Proost!